Ứng dụng AI trong kế toán là việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ hoặc thay thế con người trong các nghiệp vụ như nhập liệu, hạch toán, kiểm tra chứng từ và phân tích chỉ số tài chính, giúp hệ thống xử lý dữ liệu với tốc độ nhanh và độ chính xác cao hơn nhiều so với thao tác thủ công. Với kế toán viên, sự xuất hiện của AI vừa là áp lực vừa là cơ hội, áp lực nằm ở chỗ các đầu việc lặp lại như nhập liệu hóa đơn hay đối chiếu sổ phụ có thể dần được tự động hóa, còn cơ hội nằm ở chỗ người biết dùng AI sẽ xử lý được nhiều việc hơn và dễ dàng chuyển lên các vai trò đòi hỏi tư duy phân tích cao hơn.
Bài viết này phân tích những tác vụ AI đang đảm nhận tốt trong kế toán, giới hạn thực tế của công nghệ này, và những kỹ năng kế toán viên cần trang bị để thích ứng thay vì bị thay thế.
AI đang đảm nhận tốt những công việc nào trong ngành kế toán?
Hiểu rõ phạm vi AI có thể hỗ trợ giúp kế toán viên biết nên tận dụng công nghệ ở đâu, thay vì lo lắng một cách mơ hồ về việc bị thay thế toàn diện.
Nhập liệu hóa đơn, chứng từ, phiếu thu, phiếu chi là nhóm việc tốn nhiều thời gian nhất với kế toán viên và AI kết hợp công nghệ nhận dạng ký tự quang học có thể hỗ trợ nhận diện thông tin trên hóa đơn, trích xuất mã số thuế, ngày hóa đơn, số tiền và tự động gợi ý cách đưa vào hệ thống. Tỷ lệ nhận dạng của các công cụ thế hệ mới đạt trên 95% với hóa đơn có định dạng chuẩn, giảm đáng kể thao tác nhập tay so với trước đây.
Ngoài nhập liệu, AI còn hỗ trợ đối chiếu sao kê ngân hàng với sổ sách trong vài phút thay vì vài giờ, các khoản chênh lệch được đánh dấu tự động để kế toán viên xử lý thay vì phải rà từng dòng bằng mắt.
Ở cấp độ phân tích, khi dữ liệu kế toán đã được chuẩn hóa, AI có thể hỗ trợ phân tích xu hướng tài chính như doanh thu theo sản phẩm, tỷ suất lợi nhuận theo nhóm khách hàng hay vòng quay công nợ, một kỹ năng ngày càng quan trọng với kế toán tổng hợp và kế toán quản trị. Với doanh nghiệp có khoảng 50 đến 200 hóa đơn mỗi tháng, việc tự động hóa nhập liệu và đối chiếu ngân hàng có thể tiết kiệm từ 10 đến 15 giờ mỗi tháng cho một kế toán viên.
Những giới hạn thực tế mà AI chưa thể thay thế
Dù được ứng dụng rộng rãi, AI vẫn chưa thể đảm nhận toàn bộ công việc kế toán, và việc hiểu rõ giới hạn này giúp kế toán viên tránh phụ thuộc quá mức vào công nghệ.
Kết quả từ AI cần được kiểm chứng bởi con người, đặc biệt trong những nghiệp vụ đòi hỏi xét đoán chuyên môn phức tạp, bởi AI chỉ hỗ trợ xử lý dữ liệu và tự động hóa quy trình, còn việc đánh giá và đưa ra kết luận cuối cùng vẫn cần chuyên môn của kế toán viên hay kiểm toán viên. Bên cạnh đó, việc ứng dụng AI cũng đặt ra một số thách thức cần lưu ý, bao gồm bảo mật dữ liệu tài chính và các vấn đề pháp lý, đạo đức liên quan đến việc đảm bảo tính minh bạch khi sử dụng công nghệ này trong nghiệp vụ tài chính.
Thực tế triển khai tại Việt Nam cũng cho thấy khoảng cách đáng kể giữa các nhóm doanh nghiệp, khi khối doanh nghiệp lớn và FDI chiếm ưu thế với gần 60% đơn vị áp dụng AI, trong khi nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ chỉ mới đạt khoảng 20%, cho thấy việc ứng dụng AI vào kế toán vẫn đang trong giai đoạn đầu tại phần lớn thị trường trong nước.
Vai trò của kế toán viên thay đổi như thế nào trong thời đại AI?
Thay vì lo sợ bị thay thế hoàn toàn, kế toán viên nên nhìn nhận AI như một công cụ giúp dịch chuyển vai trò của mình sang những mảng công việc có giá trị cao hơn.
Khi các quy trình được tự động hóa và dữ liệu được phân tích chính xác hơn, kế toán không còn đơn thuần là công việc ghi chép mà trở thành nguồn thông tin chiến lược phục vụ cho việc ra quyết định của lãnh đạo. Điều này giúp kế toán viên tập trung nhiều hơn vào các nhiệm vụ mang tính phân tích và tư vấn cho ban lãnh đạo, thay vì dành phần lớn thời gian cho những công việc lặp đi lặp lại như trước đây.
Kế toán viên cần trang bị kỹ năng gì để thích ứng?
Với xu hướng này, kế toán viên không nên chờ đợi hay né tránh công nghệ, mà cần chủ động trang bị những kỹ năng phù hợp để tận dụng lợi thế mà AI mang lại.
Người biết dùng AI, Excel nâng cao, phần mềm kế toán và công cụ phân tích dữ liệu sẽ có khả năng xử lý nhiều việc hơn, ít lỗi hơn và dễ chuyển lên các vai trò kế toán tổng hợp, kế toán quản trị, kiểm soát nội bộ hay phân tích tài chính. Việc làm quen với các phần mềm kế toán tích hợp AI, hiểu cách đọc kết quả phân tích do AI đề xuất và biết đặt câu hỏi đúng để khai thác công cụ hiệu quả sẽ dần trở thành kỹ năng nền tảng, không kém phần quan trọng so với kiến thức nghiệp vụ kế toán truyền thống.
Xây dựng nền tảng để thích ứng với AI qua chương trình đào tạo từ xa ngành Kế toán tại TVU
Việc ứng dụng AI hiệu quả trong kế toán đòi hỏi người dùng hiểu rõ bản chất nghiệp vụ trước khi tin tưởng vào kết quả do công nghệ đề xuất. Ngành Kế toán hệ từ xa của Trường Đại học Trà Vinh trang bị nền tảng vững chắc về nguyên lý kế toán, kế toán tài chính và kế toán quản trị, giúp sinh viên đủ khả năng kiểm chứng và sử dụng hiệu quả các công cụ AI khi bước vào môi trường làm việc thực tế, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ mà thiếu hiểu biết chuyên môn nền tảng.
Chương trình cấp bằng Cử nhân tương đương hệ chính quy, thời gian học linh hoạt, phù hợp với cả đối tượng là người đang đi làm trong lĩnh vực kế toán muốn cập nhật tư duy công nghệ song song với kiến thức chuyên môn. Chương trình đào tạo chỉ từ 2 năm, tùy thuộc vào điều kiện đầu vào. Không thi tuyển đầu vào, xét tuyển hồ sơ từ bằng THPT. Quản lý học tập đồng hành cùng người học 1-1 trong suốt chương trình, sẵn sàng hỗ trợ, giải đáp mọi thắc mắc.
Tìm hiểu ngay chương trình Cử nhân Kế toán trực tuyến của Đại học Trà Vinh để xây dựng nền tảng chuyên môn vững chắc cho thời đại công nghệ.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
- AI có thay thế hoàn toàn kế toán viên không? Không. AI chỉ hỗ trợ xử lý dữ liệu và tự động hóa các tác vụ lặp lại, còn việc đánh giá, xét đoán chuyên môn và đưa ra kết luận cuối cùng vẫn cần con người thực hiện.
- Công việc nào của kế toán viên dễ bị AI thay thế nhất? Các công việc lặp lại và mang tính thủ công như nhập liệu hóa đơn, đối chiếu sổ phụ ngân hàng là nhóm dễ được tự động hóa nhất, trong khi công việc phân tích và tư vấn vẫn cần con người.
- Kế toán viên cần học kỹ năng gì để thích ứng với AI? Cần làm quen với phần mềm kế toán tích hợp AI, kỹ năng Excel nâng cao và khả năng phân tích dữ liệu, đây là những kỹ năng giúp chuyển dịch sang các vai trò kế toán tổng hợp hoặc quản trị.
- Doanh nghiệp nhỏ có nên đầu tư vào AI kế toán không? Có thể cân nhắc theo lộ trình phù hợp, bắt đầu từ những tác vụ đơn giản như xử lý hóa đơn bán hàng trước khi mở rộng sang các nghiệp vụ phức tạp hơn.
- Học Kế toán từ xa tại TVU có giúp thích ứng với xu hướng AI không? Có. Chương trình trang bị nền tảng vững chắc về nghiệp vụ kế toán, giúp sinh viên đủ khả năng hiểu và kiểm chứng kết quả từ các công cụ AI khi bước vào môi trường làm việc thực tế.
Liên hệ tư vấn học đại học từ xa Trà Vinh:
Địa chỉ:
- Hồ Chí Minh: Tầng 1-2, Tòa QCoop Building, Số 150 Nguyễn Xí, Phường Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh
- Hà Nội: Tầng 2-3, Tòa 17T4, Hapulico Complex, Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Phường Thanh Xuân, TP Hà Nội
Website: https://tvu-onschool.edu.vn/
Hotline: 0945.068.680
Leave a Reply